31 mei 2011 Vrij zijn - door Ds. Wessel Westerveld

U bent hier: Home - 31 mei 2011 Vrij zijn - door Ds. Wessel Westerveld

Het is weer bijna grote vakantie. Vrij zijn, ‘vacare’ in het Latijn, vakantie in het Nederlands. “Hèhè… ff niets, geen verplichtingen, andere omgeving, afstand nemen van alles, bijtanken en uitrusten, nou ja, gewoon ‘lekker vrij zijn’, snappie?”

Vakantiestress
Ja, ik snap het, maar uit onderzoek blijkt ook dat vakantie stress oplevert. Vakantiestress. Een ‘vrijetijdsziekte’. Een ziekte die te maken heeft met de overgang van ‘overlevingsmodus’ naar ‘rustmodus’. En die ‘overlevingsmodus’ van vandaag ziet er voor veel mensen zo uit: DRUKDRUKDRUK.

Van Druk naar Niets
“Hoe is het? Ja, drukdrukdruk” Verplichtingen, Werk, Belangrijke Zaken en Deadlines. Druk ‘busy’: geen tijd. Druk ‘pressure’: stress. En dan is het vakantie: “Hoe is het? Ja, lekker ff niets, weet je wel – wel moe en knallende koppijn”.

Mens en elastiek
Ik denk aan een elastiekje, dat heel lang onder spanning heeft gestaan en dan ineens losgelaten wordt. Dan blijkt de rek er helemaal uit. Het elastiek is los van alle spanning, maar ook geen elastiek mee. Het is een uitgelubberd stuk rubber. Mens als elastiek-onder-spanning: DRUK zijn voelt BELANGRIJK zijn. BELANGRIJK zijn voelt ONMISBAAR zijn. ONMISBAAR zijn voelt ‘ONSTERFELIJK-EN-EEUWIG-JONG’ zijn. Dat je niet dood gaat dus en de adrenaline je door de aderen suist – je leeft!
En dan is het vakantie. Het elastiek slaat los. Je ontdekt dat je koppijn hebt, doodmoe bent, leeg – help! Ik ben vrij - hoe doe ik dat? Ziedaar: vakantiestress. Je hebt ontdekt: je bént niet ‘gewoon vrij’ – vrij-zijn moet je ‘doen’. Vrijheid vraagt invulling.

En daarmee is het bruggetje gebouwd naar wat dit stukje maakt tot een kerkbladstukje: hoe vullen we vrijheid in vanuit de Christelijke traditie?

Sabbat
Bijbels ‘vrij zijn’ wordt geijkt door ‘Sabbat’. Feitelijk natuurlijk een zaterdag. Christenen lezen nu de sabbat als ‘zondag’ – de dag van de Opstanding. De eerste dag van de week. Wanneer ik verder spreek over Sabbat, bedoel ik ‘onze’ zondag.

Sabbat als ‘vrije tijd’
De Sabbat is een rustdag: zes dagen om te werken aan de Schepping, zoals de Eeuwige, en de zevende dag rusten we, ademen we op. Deze dag is apart gesteld om te gedenken de EEUWIGE. Het is de dag, waarop we als het ware zelf worden ‘ge-re-creëerd’ (= herschapen). We gedenken de dag van de Opstanding, om zelf op te staan. We –christenen– gedenken dat we als het ware bedoeld zijn als Zondagskinderen.

Sabbat als ‘bevrijde tijd’
De Sabbat is ook een Bevrijdingsdag: “gedenken zul je dat je dienstknecht bent geweest in het land van Egypte en dat de ENE, God-over-jou, je daaruit heeft uitgeleid met sterke hand en uitgestrekte arm; dáárom heeft de ENE, God-over-jou, je geboden om de dag van de sabbat te dóen!“ (Deut.) De sabbat dóen, dat is mooi gezegd. Niet voor niets, dat Jezus juist op Sabbat mensen bevrijdt! Een prachtige illustratie hiervan is het verhaal van Jezus, die de vrouw, verkromd van rug, rechtop doet lopen! (Lucas 13). Doet opstaan. Juist op Sabbat gaat het erom los te komen van dwang en angst en lijden, die je doen gaan met gebogen schouders en kromme rug.

Dus?
Vakantie is re-creatie: herschepping. Dat kun je heel groot zien en duiden met Grote Woorden als Opstanding en dat is ook mooi, maar elke dag een ijsje op een terrasje helpt ook al veel! Dus: vakantie? Geniet er van!

ds. Wessel Westerveld
 

PKN Nederland