25 oktober 2011 - Je bent er in! - door Ds. Marco Visser

U bent hier: Home - 25 oktober 2011 - Je bent er in! - door Ds. Marco Visser

Er is een korte film van de Japanse regisseur Akira Kurosawa: ‘Crows’ (‘Kraaien’). Het is een film van tien minuten die bestaat uit een collage van verschillende filmpjes, gebundeld onder de titel ‘Dreams’ (‘Dromen’). Men zegt dat ze gebaseerd zijn op dromen die de regisseur daadwerkelijk had.


In Crows zien we een Japanse student langs verschillende schilderijen van Vincent van Gogh lopen. Kennelijk is hij op bezoek in het Van Goghmuseum, hij loopt langs een zelfportret, de bekende sterrenhemel, de zonnebloemen, het ophaalbruggetje in de Provence, het korenveld met kraaien. De jongen is alleen in de schemerige ruimte, het is stil. Maar dan gebeurt het. Op zeker moment blijft hij stil staan voor het schilderij van de ophaalbrug, hij zet zijn hoedje op en bevindt zich plotseling ín het schilderij. Hij staat in het gras, aan het water. In bootjes zijn vrouwen aan het werk. Hij vraagt of ze Van Gogh gezien hebben. Ze beginnen te lachen (‘Van Gogh, die is gek!’) en wijzen hem de weg. En inderdaad vindt de Japanse jongen de schilder, ergens in een maaiveld. Vincent van Gogh staat met een tekenblok in zijn handen verwoed te schetsen en roept: ‘De zon dwingt me te schilderen!’ Maar dan pakt de schilder zijn spullen en is hij ineens verdwenen. De jongen rent achter hem aan. Daarbij stapt hij door verschillende schilderijen heen, midden tussen de penseelstreken, tussen de klodders verf door, door een dorp, langs cypressen. De achtervolging eindigt in een korenveld. De student kan Van Gogh niet meer inhalen, die verdwijnt achter de horizon. Kraaien vliegen op. Op dat moment is de Japanner weer terug in het museum. Hij staat voor het schilderij van het korenveld met de kraaien. Hij zet zijn hoedje weer af.


Het filmpje staat op YouTube (zoektermen: ‘Kurosawa Dreams Crows’) en is prachtig gemaakt. Maar ik vind het in het bijzonder fascinerend, omdat het me doet denken aan wat er in de kerk kan gebeuren. Er ligt een tekst op tafel, er wordt een verhaal verteld. Oeroude woorden worden voorgelezen, vaak vreemd en onbegrijpelijk. Je staat erbij en je kijkt er naar. Maar dan ineens: je bent er ín! 


Men ervaart soms een diepe kloof tussen de bijbelteksten van lang geleden en ons, mensen van vandaag. Maar op zo’n moment valt die afstand weg. Je bent er in, in het schilderij. Het verhaal kan nog zo wonderlijk zijn, nog zo ongeloofwaardig, nog zo ver weg, en toch is het dan alsof je het verhaal binnengaat en alsof jij het bent aan wie de wonderen gebeuren. Hoe kan dat? Is het als de lector de tekst goed voorleest; of als in de preek de woorden afgestoft worden en als nieuw gaan klinken? Heeft het verhaal zelf de deur van zijn huis voor je opengezet? Is het de heilige Geest die ons in het verhaal binnenleidt? 


Het gebeurt, en ik denk dat het een ervaring is van velen: dat je in de wereld van de Bijbel binnengebracht wordt. Het gebeurt en het is te gek. Je wordt gegrepen, al is het soms door een enkel detail in de tekst. Je wordt gegrepen en ineens wandel je rond in die vreemde wereld van de Schrift. En zoals in de film van Kurosawa is daar dan ook de ontmoeting met de hoofdpersoon. Je wordt aangesproken, aangeraakt. Dan ben jij het plotseling, tussen de mensen die Jezus aanspreekt en geneest. Of: dan zijn wij het, die door de woestijn trekken, als bevrijde mensen, met honger en dorst en opstand, op weg naar het veelbelovende land…


De Bijbel zegt op veel plaatsen met een wonderlijke uitdrukking (althans in oude vertalingen) dat ‘het Woord geschiedt’. Zou dat het zijn wat je dan zomaar kunt ervaren?

Het Woord gebeurt! Het gebeurt hier en nu en het neemt je mee en het gaat je aan. Dat is voor mij het wonder van de kerkgang.


Marco Visser
 

PKN Nederland